NAWASEMBAH UTTAMOPADESA

NAWA SEMBAH UTTAMOPADESA

Nawa Tataraning Pangabekti Tumuju Kaselarasan Sejati kaliyan Hyang Manon

Ing kawruh Uttamopadesa, Nawa Sembah minangka sangang tataran pangabekti batin ingkang nggambaraken lampahing manungsa saking pangertosan lahir tumuju pangertosan jero.

Sembah boten namung wujud panyuwunan utawi tata cara lahir, nanging sakabehing lampah kangge nyelarasaken raga, cipta, rasa, karsa, budi, sukma, lan cetana kaliyan kasunyatan saha Sih Ilahi. Saben tataran dados dhasar tumrap tataran salajengipun, saengga mbangun margi ingkang jangkep tumuju kasampurnaning urip. Lumantar Nawa Sembah Uttamopadesa, manungsa sinau ngreresiki dhiri, ngrembakakaken kautaman, lan nggayuh kaselarasan sejati kaliyan Hyang Manon.

1. Sembah Raga.

Sembah Raga minangka dhasaring sedaya laku ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Raga dipun tingali minangka piranti kangge nglampahi panguripan, mila kedah dipunreksa kanthi becik, resik, tertib, lan migunani. Raga ingkang katata dados papan tumuwuhipun lampah utama, awit tumindak lahir tansah nggambaraken kawontenan batinipun manungsa.

Ing tataran punika, manungsa sinau ngurmati gesang lumantar pakaryan ingkang sae. Njagi kabersihan badan, nglampahi gesang kanthi prasaja, nyambut damel kanthi temen lan leres, mbiyantu sapadha-padha, saha nyingkiri tumindak ingkang saged ngrusak dhiri lan liyan dados wujud nyata saking Sembah Raga. Saben lampah boten namung dipun ukur saking asilipun, nanging ugi saking niyat lan cara anggenipun nggayuh.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Raga mangertosi bilih raga punika amanah kangge ngladosi panguripan. Sedaya tumindak lahir dipun tata supados jumbuh kaliyan kabecikan lan kaselarasan. Kanthi mekaten, Sembah Raga dados wiwitan tumrap resiking cipta, awit lampah lahir ingkang becik badhe nuwuhaken katentreman lan nyawisaken margi tumuju Sembah Cipta.

2. Sembah Cipta.

Sembah Cipta minangka tataran kaping kalih ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Sasampuning raga kaudi kasucen lan katata kanthi becik, manungsa wiwit ngreresiki cipta. Cipta ingkang resik boten kebak pangangen-angen ala, gumunggung, drengki, utawi pepenginan ingkang nyimpang saking kasunyatan. Cipta kedah tansah dipun gulawenthah lumantar mawas dhiri, paniten, lan pangudi kasunyatan supados saged ningali prakawis kanthi bening lan boten kagawa dening panemu ingkang klentu.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Cipta tansah mikir kanthi wening lan ngati-ati. Panjenenganipun boten ngginakaken kapinteran kangge ngapusi, ngapusi sapadha, utawi nguwasani liyan, nanging kangge mangertosi tatananing panguripan lan ngrembakakaken kabecikan. Cipta dados pirantos kangge mbedakaken ingkang leres lan ingkang lepat kanthi dhasar kawicaksanan.

Ing kawontenan punika, resiking cipta ndadosaken manah saya padhang lan budi saya tuwuh. Saben putusan dipun adhedhasar panimbang ingkang bening, boten namung manut pangangen-angen kang owah gingsir. Kanthi mekaten, Sembah Cipta dados dhasar tumrap tuwuhipun Sembah Rasa, awit cipta ingkang resik bakal nuntun rasa dados langkung alus, kebak sih, lan selaras kaliyan tatananing panguripan.

3. Sembah Rasa.

Sembah Rasa minangka tataran kaping tiga ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Rasa dados papan tuwuhipun sih, pangraos, lan kepekaan tumrap sedaya dumadi. Ing tataran punika, manungsa nggulawenthah rasa supados tansah resik, alus, lan kebak katresnan. Rasa ingkang resik boten gampil kagawa dening drengki, sengit, serik, utawi pangraos ingkang nuwuhaken pasulayan. Kosokwangsulipun, rasa tansah nuwuhaken welas asih, pangapunten, katulusan, lan kekencenging manah anggenipun ngrangkul sapadha-padha.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Rasa saged ngrumaosi kabingahan lan kasangsaraning liyan tanpa mbedakaken drajat utawi kadunungan. Saben patemon kaliyan sapadha dipun tampi kanthi manah legawa lan pangajab becik. Rasa dados dhasar tumrap tuwuhipun sih ingkang boten milih lan boten nyuwun piwales.

Ing kawontenan punika, resiking rasa ndadosaken lampah gesang saya tentrem lan jumbuh kaliyan tatananing panguripan. Saben tembung lan panggaweyan tansah dipun kawengku dening katulusan lan pangrangkulan. Kanthi mekaten, Sembah Rasa dados dhasar tumrap tuwuhipun Sembah Karsa, awit rasa ingkang resik bakal nuntun karsa tumuju lampah utama lan kabecikan tumrap sakabehing dumadi.

4. Sembah Karsa.

Sembah Karsa minangka tataran kaping sekawan ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Karsa inggih punika daya panggugah ingkang nuwuhaken sedaya lampah lan panggaweyan. Awit saking punika, karsa kedah tansah dipunresiki supados boten kagawa dening pepenginan ingkang namung ngudi kanikmatan utawi kauntungan pribadi. Karsa ingkang luhur tansah tumuju dhateng kabecikan, kaselarasan, lan rahayuning bebrayan. Saben ancas lan pepengin kedah dipun adhedhasar katulusan lan tanggel jawab tumrap panguripan.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Karsa boten kesusu anggenipun netepaken ancas. Panjenenganipun tansah mawas dhiri, nimbang wohing lampah, lan ngugemi kasunyatan minangka panuntun tumindak. Karsa boten malih dados pirantos kangge ngluhuraken dhiri, nanging dados daya kangge nglestantunaken kabecikan tumrap sapadha-padha lan sakabehing dumadi.

Ing kawontenan punika, sedaya putusan lan panggaweyan tansah jumbuh kaliyan cipta ingkang resik lan rasa ingkang wening. Lampah gesang dados kebak katulusan, awit boten dipun kawengku pamrih pribadi. Kanthi mekaten, Sembah Karsa dados dhasar tumrap tuwuhipun Sembah Budi, awit karsa ingkang luhur bakal nuwuhaken kawicaksanan sajroning netepaken saben lampah lan putusan.

5. Sembah Budi.

Sembah Budi minangka tataran kaping gangsal ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Budi inggih punika daya ingkang saged mbedakaken antawisipun ingkang utama lan ingkang boten utama, ingkang leres lan ingkang lepat, saha ingkang ndadosaken rahayu utawi cilaka tumrap panguripan. Budi ingkang luhur boten namung tuwuh saking kathahing kawruh, nanging saking resiking cipta, weninging rasa, lan kukuhipun karsa ing lampah kabecikan. Mila, saben putusan tansah dipun adhedhasar kawicaksanan lan panimbang ingkang jangkep.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Budi boten kesusu anggenipun netepaken putusan. Panjenenganipun tansah mawas dhiri, nimbang sebab lan wohing lampah, sarta ngugemi kasunyatan tanpa kaprabawan dening pamrih pribadi. Saking budi ingkang luhur tuwuh adil, sabar, jujur, lembah manah, lan saguh ngurmati sapadha-padha tanpa milah asal-usul utawi drajat.

Ing kawontenan punika, budi dados panuntun tumrap sedaya lampah gesang. Saben tembung lan panggaweyan tansah ngudi kabegjan tumrap bebrayan lan sakabehing dumadi.

Kanthi mekaten, Sembah Budi dados dhasar tumrap tuwuhipun Sembah Sukma, awit budi ingkang luhur nuwuhaken kaselarasan cipta, rasa, lan karsa tumuju kasucining sukma.

6. Sembah Sukma.

Sembah Sukma minangka tataran kaping nem ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Sukma ing ngriki awujud kasatunggalaning cipta, rasa, lan karsa ingkang sampun resik lan selaras. Manawi katiga punika sampun jumbuh, batin dados wening, tentrem, lan kebak pepadhang. Cipta boten kesasar dening pangangen-angen ingkang ala, rasa boten kagawa dening pangraos ingkang nglarani, dene karsa tansah tumuju dhateng lampah utama. Saking kaselarasan punika tuwuh watak ingkang kukuh lan kebak katulusan.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Sukma boten gampil kaguncang dening owahing kahanan. Kabingahan utawi kasangsaran boten ndadosaken batinipun owah tanpa kendhali, awit sampun gadhah dhasar panguripan ingkang mantep. Ing saben lampah tansah ngugemi kabecikan, sih, lan kawicaksanan tanpa milah-milah sapadha-padha.

Ing kawontenan punika, sukma dados pepadhang tumrap sedaya lampah gesang. Tembung, panggaweyan, lan pangraos tansah jumbuh dados satunggal kautaman. Kasucining sukma boten namung kauningani nalika menep, nanging tansah katon lumantar tindak tanduk saben dinten. Kanthi mekaten, Sembah Sukma dados dhasar tumrap tuwuhipun Sembah Kawruh, awit batin ingkang resik langkung gampil nampi pepadhanging kasunyatan lan mangertosi tatananing panguripan.

7. Sembah Kawruh.

Sembah Kawruh minangka tataran kaping pitu ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Ing tataran punika, manungsa wiwit mangertosi tatananing panguripan kanthi saya jero lan wiyar. Kawruh boten namung awujud pangertosan ingkang dipunapal utawi dipunrungu, nanging dados pepadhang ingkang tuwuh saking lampah gesang, paniten, mawas dhiri, lan pangraos ingkang wening. Saben kadadosan dados piwulang kangge ngrembakakaken budi lan ngiyataken watak utama.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Kawruh boten gumunggung awit kathahing kawruh, nanging saya andhap asor. Saya kathah mangertosi kasunyatan, saya ngrumaosi bilih kawicaksanan Hyang Manon tanpa winates lan boten saged kataman dening pangangen-angen manungsa. Mila, kawruh sejati tansah nuwuhaken katulusan, kasabaran, lan pangurmatan dhateng sedaya dumadi.

Ing kawontenan punika, kawruh dados panuntun tumrap saben tembung, lampah, lan putusan. Cipta saya resik, budi saya wicaksana, lan rasa saya ngraosaken kaselarasaning panguripan. Kanthi mekaten, Sembah Kawruh dados dhasar tumrap tuwuhipun Sembah Jati, awit saking pepadhanging kawruh sejati manungsa wiwit mangertosi jatining dhiri lan ancasing dumadi.

8. Sembah Jati.

Sembah Jati minangka tataran kaping wolu ing Nawa Sembah Uttamopadesa. Ing tataran punika, manungsa wiwit mangertosi bilih dhirinipun dudu namung raga ingkang kasat mata, nanging ugi gadhah jatining panguripan ingkang asalipun saking Hyang Manon.

Pangraos punika nuwuhaken pepadhang ing salebeting manah, satemah manungsa boten malih kaprabawan dening gumunggung, drengki, utawi pepenginan ingkang namung ngudi kauntungan pribadi. Sedaya lampah tansah dipun ukur lumantar kabecikan lan kaselarasan kaliyan tatananing panguripan.

Manungsa ingkang sampun nggayuh

Sembah Jati tansah eling dhateng asal lan ancasing dumadi. Cipta tansah wening, rasa kebak sih, budi saya wicaksana, lan karsa tansah tumuju dhateng kautaman. Boten wonten pamrih kangge ngluhuraken dhiri, awit sedaya pakaryan dipun lampahi kanthi tulus minangka wujud pangabekti dhateng Hyang Manon. Ing kawontenan punika, saben tembung, lampah, lan panggaweyan dados cermin saking jatining dhiri ingkang sampun resik.

Sembah Jati dados dhasar tumrap tuwuhipun Sembah Manunggal, awit manungsa ingkang sampun mangertosi jatining dhiri langkung gampil nggayuh kaselarasan sampurna kaliyan karsaning Hyang Manon.

9. Sembah Manunggal.

Sembah Manunggal minangka puncaking Nawa Sembah Uttamopadesa. Manunggal ing ngriki boten ateges manungsa dados satunggal hakikat kaliyan Hyang Manon, nanging dumugining kaselarasan sampurna antawisipun cipta, rasa, karsa, budi, sukma, lan cetana kaliyan karsaning Hyang Manon. Ing tataran punika, sedaya pamrih pribadi, pepenginan ingkang asipat kadonyan, saha pamisah antawisipun aku lan liyan sirna dening sih lan kawicaksanan.

Manungsa ingkang sampun nggayuh Sembah Manunggal tansah gesang kanthi eling, waspada, lan tumindak adhedhasar kasunyatan. Boten wonten malih pasulayan antawisipun pikiran, tembung, lan lampah, awit sedaya sampun jumbuh dados satunggal laku utama. Sembah boten namung kalampahan nalika manembah, nanging dados napasing panguripan ing saben tembung, pakaryan, lan pangabdian.

Kanthi mekaten, Sembah Manunggal dados pratandha bilih sedaya laku sadèrèngipun sampun ngrembaka dados watak. Pangabekti dhateng Hyang Manon kawujud lumantar sih marang sapadha-padha, kawicaksanan anggenipun tumindak, katulusan anggenipun ngabdi, saha tanggel jawab anggenipun ngreksa kaselarasaning panguripan. Punika ingkang sinebut gesang minangka sembah ingkang tanpa pedhot, awit saben ambegan lan saben lampah tansah jumbuh kaliyan karsaning Hyang Manon.

Makna Nawa Sembah Uttamopadesa.

Nawa Sembah Uttamopadesa ngemot teges bilih sembah boten namung sawijining lampah ing wekdal tartamtu, nanging dados margi gesang ingkang lumampah tanpa pedhot. Sembah minangka wujud pangabekti ingkang nyawiji kaliyan sedaya lampah manungsa saben dinten. Lampah punika dipun wiwiti saking ngreresiki raga, nglajengaken dhateng resiking cipta, weninging rasa, luhuring karsa, lan kawicaksananing budi. Saking ngriku, manungsa saya mlebet dhateng kasucining sukma, pepadhanging kawruh, lan pangertosan tumrap jatining dhiri, ngantos dumugi tataran ingkang paling jero inggih punika keselarasan kaliyan roh panguripan.

Nawa Sembah Uttamopadesa mulang bilih manungsa boten namung dados tiyang ingkang nindakaken sembah, nanging dados panembah sejati, inggih punika pribadi ingkang sedaya gesangipun sampun dados wujud pangabekti dhateng Hyang Manon. Saben tembung, panggaweyan, lan pangraos tansah dipun arahaken tumuju kabecikan, sih dhateng sapadha-padha, saha kaselarasan kaliyan kasunyatan.

Puncaking Nawa Sembah dudu namung dumugi kawruh ingkang inggil, nanging dumugi owahing watak lan lampah. Manungsa ingkang sampun ngraosaken makna sembah badhe gesang kanthi eling, wening, lan tulus, awit sedaya panguripan dipun tampi minangka margi kangge ngluhuraken kabecikan lan njagi kaselarasaning dumadi.

DOWNLOAD SERAT