SERAT NAWASAMADHI

NAWASAMADHI UTTAMOPADESA

(Laku batin khusus menuju kesempurnaan jiwa)

Sangang undhakan samadhi ingkang kawedhar wonten Nawasamadhi Uttamopadesa punika boten namung winengku minangka tata lampahing samadhi, nanging langkung minangka undhakaning resiking cipta, rasa, lan budi tumuju kasampurnaning jiwa. Lampah punika lumampah alon-alon, saking manah ingkang taksih kaiket déning kagodhane donya, dumugi manah ingkang wus mardika, bening, lan manunggal ing pamawas dhateng Sang Sumbering Panguripan. Mangka saben undhakan boten namung ngemu kawruh, nanging ugi ngemu laku, awit kasunyatan boten saged kagayuh namung lumantar pangertosan, ananging kedah kasembadan lumantar lampahing gesang.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, samadhi dudu ancasing lampah, dene namung wohing laku utama kang tansah dipun uri-uri. Tiyang ingkang ngugemi kabecikan, ngresiki manah saking pamrih, ngendhaleni pangajabing hawa, nglestantunaken welas asih, saha tansah andhap asor, satemah batinipun saya wening lan padhang. Saking batin ingkang resik punika lajeng tuwuh katentreman sejati, dudu katentreman kang dumunung sajroning sepi kemawon, nanging katentreman kang tansah ngancani ing saben lampahing gesang.

Mila Nawasamadhi Uttamopadesa boten mulang supados janma kesingkir saking pasrawunganing donya, nanging mulang supados janma saged gesang ing satengahing jagad kanthi manah kang tan kaguncang déning owah gingsiring kahanan. 

Wong kang wus ngambah undhakaning samadhi boten saya adoh saking sapadha, nanging saya cedhak lumantar sih, pangapura, kawicaksanan, lan pangabdian. 

Batinipun tansah eling, budinipun tansah resik, tumindakipun tansah migunani tumrap liyan.

Ing wekasanipun, kasampurnaning samadhi boten kapanggih nalika manah nyumurupi kahanan kang ngedab-edabi, nanging nalika "aku" saya sirna, pamrih saya luntur, lan sedaya cipta, rasa, saha budi kasandhingaken dhateng Sang Sumbering Panguripan. Ingsun boten malih ngugemi kamulyaning dhiri, ananging sumarah kanthi katresnan lan kasetyan. Mangka ing kono kasunyatan kasumurupan tanpa pameksa, katentreman kasandhang tanpa dipun upadi, lan jiwa wangsul marang Sang Sumber minangka asal saha ancasing dumadi.

① Samadhi Panarik (Pratyāhāra)

Narik Cipta Saka Kagodhane Donya.

Samadhi Panarik minangka wiwitaning lampah ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Ing undhakan punika, janma wiwit sinau narik cipta saking sedaya prakawis ingkang saged ngguncang katentreman batin. Kagodhaning donya, pepenginan ingkang tanpa winates, kamulyan, bandha, drajat, saha pakurmatan boten malih dados pangawasa tumrap cipta. Pancaindra taksih nampi sedaya ingkang dumados ing sakiwa-tengen, ananging cipta boten gampil keseret utawi kaiket déning pepenginan ingkang boten prayogi.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, panarik boten ateges nyingkiri donya utawi nilar kuwajibaning gesang. Janma tetep gesang ing satengahing pasrawungan, nindakaken pakaryan, ngudi panguripan, saha ngayomi kulawarga. Ananging, sedaya punika boten malih dipunugemi minangka ancasing gesang. Donya dipunpanggihi kanthi kawicaksanan, dudu kanthi kaiketan. Sedaya peparing dipunraosaken minangka titipan ingkang prayogi dipunginakaken kangge kabecikan.

Nalika cipta wiwit uwal saking pangiket pamrih lan pepenginan ingkang boten prayogi, rasa wiwit langkung ayem, lan karsa wiwit langkung kendel tumuju kabecikan. Janma saya mangertos bilih bandha, drajat, saha kamulyan donya sipatipun boten langgeng, dene ingkang langgeng inggih punika Sang Sumber Panguripan minangka asal saha dhasaring sedaya dumadi.

Samadhi Panarik dados dhasaring undhakan samadhi salajengipun. Menawi cipta taksih kaiket déning kagodhaning donya, pamawas batin boten saged bening. Mila, lumantar panarik punika janma nyawisaken batin supados saged lumebet ing Samadhi Pamawas, ing pundi cipta wiwit mawas dhiri kanthi bening lan tanpa kaiket déning reribeding pamanggih.

"Sapa bisa narik cipta, bakal uwal saka kagodhane donya."

"Sapa bisa uwal saka pamrih, bakal cedhak marang kasunyatan."

② Samadhi Pamawas (Dhāraṇā) Pamawas Jroning Batin.

Samadhi Pamawas minangka undhakan kapindho ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Sawisé cipta wiwit uwal saking pangiketing kagodhaning donya, pamawas batin alon-alon dados langkung mantep lan jejeg. Cipta boten malih gampil kabuyar déning pepenginan utawi reribeding pamanggih, nanging wiwit ngarah dhateng satunggal ancas, inggih punika mawas dhiri lan ngupadi kasunyatan kanthi eling dhateng Sang Sumber Panguripan. Ing tataran punika, cipta wiwit mapan, rasa saya ayem, lan karsa saya kendel tumuju kabecikan.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, Samadhi Pamawas boten namung ateges ngempalaken cipta, nanging ugi mawas sedaya obahing cipta, rasa, lan karsa kanthi bening lan tanpa pamihak. Nalika tuwuh pamrih, nepsu, kumingsun, utawi pangraos ingkang boten prayogi, janma enggal nyumerepi tanpa keseret déning obahing batin punika. Kanthi mekaten, pamawas dados pepadhang wiwitan ingkang madhangi lampahing panggulawenthah dhiri.

Undhakan punika selaras kaliyan Pamawas Jroning Batin, ingkang dados laku pambinaning dhiri saben dinten. Lumantar pakulinan mawas dhiri kanthi ajeg, janma sinau tansah eling, nyumurupi obahing batin, lan boten kesusu ngetutaken sedaya ingkang medal saking cipta utawi rasa. Pamawas ingkang ajeg ndadosaken cipta saya bening, rasa saya alus, lan karsa saya tumuju dhateng kayekten.

Samadhi Pamawas dados dhasaring Samadhi Wening. Menawi ing Samadhi Pamawas janma sinau mawas sedaya obahing batin kanthi bening, ing Samadhi Wening cipta wiwit sepi saking reribed lan batin wiwit lumebet ing kaweningan. Mila, pamawas ingkang ajeg dados lawanging kaweningan batin lan wiwitaning pepadhanging kasunyatan.

"Pamawas kang mantep madhangi lampahing urip."

"Pamawas jroning batin dadi lawanging kawicaksanan."

③ Samadhi Wening (Dhyāna Awal) Manah Wiwit Wening.

Samadhi Wening minangka undhakan katelu ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Nalika pamawas batin sampun saya ajeg lan boten gampil kabuyar déning manéka warna panggodha, manah wiwit lumebet ing kaweningan. Kaweningan ing ngriki boten ateges sirnaning swara utawi mandheging kahanan ing sakiwa-tengen, nanging beninging cipta saking reribed, pamrih, saha gegojeganing pamanggih. Janma taksih nyumerepi raga, ambegan, saha kawontenan ing sakupengipun, ananging sedaya punika sampun boten ngguncang katentremaning batin.

Ing tataran punika, cipta saya bening, rasa saya alus, lan karsa wiwit langkung kendel tumuju kabecikan. Cipta boten kesusu anggenipun maringi pamawas, boten keseret déning prasangka, saha boten gampil kabujuk déning pepenginan ingkang boten prayogi. Janma wiwit saged mirsani sedaya prakawis kanthi sareh, bening, lan jejeg, tanpa kaganggu déning reribeding batin. Kaweningan punika boten awujud pameksa, nanging tuwuh kanthi alami awit pamawas ingkang tansah dipunglestantunaken.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, Samadhi Wening minangka pratandha bilih cipta wiwit resik lan siyap nampi pepadhanging kasunyatan. Nalika reregeding cipta saya sirna, rasa saya alus, karsa saya kendel tumuju kayekten, saha budi wiwit ngrembaka. Janma boten namung manggih ayeming batin nalika lenggah samadhi, nanging ugi saged nggawa kaweningan punika dhateng saben lampahing gesang.

Samadhi Wening dados dhasaring undhakan salajengipun, yaiku Samadhi Tentrem. Menawi ing Samadhi Wening cipta wiwit bening lan batin wiwit ayem, ing Samadhi Tentrem cipta, rasa, lan karsa saya selaras, satemah katentreman boten namung dipunraosaken ing sajroning samadhi, nanging ugi mekar dados lampah ingkang kebak sih, kayekten, saha kaselarasaning panguripan.

"Reribeding cipta sirna, pepadhanging batin tuwuh."

"Sepining batin dudu sepining urip, nanging wiwitaning kaweningan."

④ Samadhi Tentrem (Dhyāna Mendalam)

Tentreme Cipta, Rasa, lan Budi.

Samadhi Tentrem minangka undhakan kaping sekawan ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Ing undhakan punika, katentreman boten namung dumunung ing cipta, nanging sampun ngrembaka ngantos rasa lan karsa. Cipta, rasa, lan karsa alon-alon nyawiji dados satunggaling batin ingkang bening, tentrem, saha selaras kaliyan tatananing panguripan. Janma boten namung saged ngendhaleni pamanggihipun, nanging ugi saged ngreksa pangraos saha ngarahaken karsanipun, satemah boten gampil kasurung nesu, gething, drengki, kumingsun, utawi pepenginan ingkang boten prayogi.

Nalika cipta, rasa, lan karsa sampun saya selaras, wohing samadhi wiwit kawiwrat wonten ing lampahing gesang padintenan. Janma dados langkung welas asih dhateng sapepadha, langkung sabar anggenipun ngadhepi reribed, langkung loma anggenipun ngapura kalepataning liyan, saha boten remen males piala kanthi piala. Batinipun tansah tumuju dhateng kayekten lan kabecikan, dene sedaya lampahipun tansah ngupadi katentreman, kaselarasan, saha paédah tumrap sapepadha. Katentreman sejati boten namung dipunraosaken nalika samadhi, nanging ugi kawiwrat lumantar pangandika, pakarti, saha pangabdianipun.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, 

Samadhi Tentrem dados dhasaring tuwuhipun Laku Sih. Sih ing ngriki boten namung awujud pangraos tresna, nanging sampun mekar dados kabecikan nyata tumrap sapepadha. Mila, ukuran samadhi boten dipuntingali saking suwening lenggah samadhi utawi jeroning pangraos batin, nanging saking owahing cipta, alusing rasa, becikipun karsa, saha luhuring budi ingkang kawiwrat lumantar lampah. Janma ingkang saestu ngambah Samadhi Tentrem mesthi saya andhap asor, saya remen tetulung, saya ngajeni sapepadha, saha saya ngupadi rukun lan kaselarasan.

Awit samadhi sejati boten namung nuwuhaken katentreman ing salebeting batin, nanging ugi ngowahi lampahing gesang. Menawi cipta saya bening, rasa saya alus, karsa saya becik, saha lampah saya utama, punika pratandha bilih Samadhi Tentrem sampun ngrembaka dados woh nyata ing panguripan. Mila, samadhi sejati tansah katitik saking wohing lampah, dudu namung saking menenging badan.

"Katentreman sejati katon ana ing laku, dudu mung ana ing samadhi."

"Sih tuwuh saka batin kang tentrem."

⑤ Samadhi Kawruh (Savitarka)

Kawruh Isih Nuntun.

Samadhi Kawruh minangka undhakan kaping gangsal ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Ing tataran punika, cetana sampun saya bening lan mantep. Cipta boten malih gampil kabuyar déning reribeding donya, dene rasa lan karsa sampun saya selaras kaliyan kayekten. Ing tataran punika, akal taksih makarya minangka pirantos pangertosan, nanging sampun boten dados pangawasa ingkang ngiket batin. Akal namung dados pepadhang kang nuntun manungsa mangertos kasunyatan kanthi luwih cetha.

Ing kahanan punika, janma wiwit langkung mangertos bilih sedaya dumadi sesambungan satunggal lan sanesipun wonten ing salebeting tatananing panguripan. Batinipun saya cetha mangertos bilih gesang, raga, sukma, kawruh, saha sedaya peparing asalipun saking Sang Sumber Panguripan. Pangertosan punika boten namung awujud pamanggih, nanging wiwit ngrembaka dados kawruh batin ingkang madhangi saben lampahing gesang. Sanadyan mekaten, akal taksih dipunginakaken minangka sarana mbedakaken ingkang leres lan ingkang klentu, nanging sampun boten nuwuhaken kumingsun utawi gumunggung.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, Samadhi Kawruh nedahaken bilih akal boten kedah dipunpadamaken, nanging kedah dipunresiki lan dipuntuntun déning budi luhur. Akal ingkang bening dados pirantos kangge mangertos kasunyatan, dene budi maringi pituduh supados kawruh tansah ngarah dhateng kabecikan lan kaselarasan. Kawruh boten malih dados sarana ngluhuraken dhiri, nanging dados pepadhang kang nuntun manungsa saya andhap asor, saya welas asih, saha saya ngajeni sapepadha.

Samadhi Kawruh dados tataran nalika kawruh taksih nuntun lampahing batin. Nanging kawruh punika sampun saya bening lan saya jero, satemah nyawisaken dalan tumuju Samadhi Pangrasa, ing pundi kasunyatan boten namung dipunmangertosi lumantar akal, nanging ugi dipunraosaken kanthi jero ing salebeting batin. Mila, Samadhi Kawruh dados jembatan saking pangertosan tumuju pangraosan sejati.

"Akal mung piranti, budi kang nemtokake lampah."

"Kawruh kang madhangi batin bakal nglairake laku utama."

⑥ Samadhi Pangrasa (Nirvitarka) 

Kawruh Dadi Pangrasa.

Samadhi Pangrasa minangka undhakan kaping enem ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Ing tataran punika, kawruh ingkang sadèrèngipun dipunmangertosi lumantar akal sampun nyawiji dados pangrasa sejati ing salebeting batin. Janma boten malih gumantung dhateng rembag, bantahan, utawi panalaran kangge mangertos kasunyatan, awit kasunyatan sampun kawiwrat lumantar pangraos ingkang bening. Akal taksih makarya minangka pirantos, nanging sampun boten dados pangawasa ingkang nuntun batin. Kawruh sampun mekar dados pangrasa ingkang urip.

Nalika batin sampun dumunung ing tataran punika, sedaya piwulang boten namung dados pangertosan, nanging sampun dados napasing lampahing gesang. Janma boten malih remen ngudi kaunggulaning kawruh utawi mbantah pamanggihing liyan, awit ingkang dipunugemi dudu landheping pamawas, nanging leresing lampah. Katentreman saya mantep, rasa saya alus, karsa saya becik, saha budi saya luhur. Sedaya tumindak lumampah kanthi alami, tanpa pameksa, awit sampun selaras kaliyan kasunyatan lan tatananing panguripan.

Samadhi Pangrasa nedahaken bilih piwulang Sêrat Uttamopadesa boten namung dipunmangertosi, nanging kedah dipunlampahi. Pangertosan dados wiwitaning lampah, dene lampah ingkang ajeg lan temen ngrembaka dados pangrasa sejati. Ing ngriki, kawruh lan lampah boten malih kapisah, nanging nyawiji dados satunggaling panguripan ingkang urip.

Ing tataran punika, janma wiwit ngraosaken bilih kasunyatan sejati boten dumunung ing kathahing tembung utawi landheping panalaran, nanging ing beninging cipta, alusing rasa, becikipun karsa, luhuring budi, saha jejeging lampah. Mila, Samadhi Pangrasa dados tataran nalika kawruh sampun boten namung dipunmangertosi, nanging sampun dipunraosaken lan dipunuripi ing saben lampah tumuju Sang Sumber Panguripan.

"Nalika kawruh nyawiji karo rasa, batin manggih tentrem."

"Benering rasa luwih luhur tinimbang pintering tembung."

⑦ Samadhi Pepadhang (Savicāra)

Pepadhanging Batin.

Samadhi Pepadhang minangka undhakan kaping pitu ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Ing tataran punika, cetana saya bening, saya alus, saha saya adoh saking reribeding pamanggih. Cipta sampun tentrem, rasa saya jero, lan karsa saya mantep tumuju kayekten. Janma tansah waspada dhateng sedaya ingkang dumados, nanging boten malih gumantung dhateng panalaran kangge mangertos kasunyatan. Pepadhang batin wiwit madhangi pamawas kanthi alami.

Ing kahanan punika, kawruh boten malih gumantung dhateng tetembungan, pralambang, utawi rembag. Kawruh sampun nyawiji kaliyan pangrasa, satemah pamawas dados langkung bening lan langkung jero. Janma boten remen pamer kawruh, boten ngudi kaunggulaning pamawas, saha boten remen mbeneraken dhirinipun piyambak. Sedaya pangandika lan lampah tansah dipuntuntun déning budi luhur, rasa sih, saha kaselarasaning panguripan.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, Samadhi Pepadhang nedahaken bilih reregeding batin saya sirna lan pepadhanging kasunyatan wiwit sumunar kanthi cetha. Pepadhang punika boten awujud cahya ingkang kasawang déning mripat, nanging pepadhanging batin ingkang madhangi cipta, rasa, lan karsa. Lumantar pepadhang punika, janma saya cetha mangertos ancasing gesang, saya kukuh anggenipun nglampahi kabecikan, saha saya mantep anggenipun eling dhateng Sang Sumber Panguripan.

Samadhi Pepadhang dados lawanging Samadhi Suci. Menawi ing tataran punika pepadhanging batin wiwit sumunar kanthi bening, ing Samadhi Suci reregeding batin saya sirna, satemah kasunyatan saya kawiwrat tanpa aling-aling. Mila, Samadhi Pepadhang dados tataran nalika pepadhanging batin wiwit madhangi sedaya lampah tumuju kasucening sukma.

"Pepadhanging batin dudu saka kawruh, nanging saka kasunyatan."

"Pepadhang ora ngedab-edabi, nanging madhangi."

⑧ Samadhi Suci (Nirvicāra)

Wening Tanpa Wates.

Samadhi Suci minangka undhakan kaping wolu ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Ing tataran punika, batin sampun nggayuh kaweningan ingkang langkung jero. Reribeding pamanggih saya sirna, cipta saya bening, rasa saya alus, lan karsa saya selaras kaliyan kasunyatan. Cetana tansah sumunar kanthi bening, boten kaganggu déning pamrih pribadi utawi pangiket kadonyan. Janma boten malih ngugemi pangraos bilih piyambakipun saweg samadhi utawi sampun mangertos kasunyatan, awit batin sampun dumunung kanthi alami ing salebeting kaweningan.

Kasunyatan ing tataran punika boten malih dipunpanggihi minangka kawruh ingkang kedah dipungadhahi, nanging dados kawontenan batin ingkang tansah ngancani saben lampahing gesang. Pepadhanging cetana tansah sumunar tanpa dipunupadi, katentreman ngrembaka tanpa pameksa, lan batin dumunung ing kaweningan ingkang urip. Janma boten remen ngugemi pengalaman samadhi minangka kamulyaning dhiri, awit rasa gumunggung saya luntur. Ingkang tetep dumunung namung katulusan, kasetyan, saha kasucening lampah tumuju Sang Sumber Panguripan.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, Samadhi Suci minangka tataran nalika sirnaning pamrih pribadi wiwit kawiwrat kanthi cetha. Pamrih boten namung awujud pepenginan tumrap bandha utawi kamulyan, nanging ugi pepenginan dipunajeni, dipunluhuraken, utawi rumangsa langkung mangertos tinimbang sapepadha. Nalika pamrih punika saya sirna, cipta, rasa, lan karsa saya resik, satemah budi saya luhur lan lampah saya kebak sih saha kawicaksanan.

Samadhi Suci dados lawanging Samadhi Sampurna. Menawi ing tataran punika rasa kadirèn saya luntur lan batin saya suci, ing Samadhi Sampurna kaselarasan antawisipun janma lan tatananing panguripan kawiwrat kanthi utuh. Mila, Samadhi Suci minangka tataran kasucening batin ingkang nyawisaken janma tumuju kasampurnaning lampah lan kaselarasan sejati kaliyan Sang Sumber Panguripan.

"Batin kang suci ora ngugemi kamulyaning dhiri."

"Kasucening batin luwih luhur tinimbang kaelokaning samadhi."

⑨ Samadhi Sampurna (Nirbīja Samādhi)

Wangsul Marang Sang Sumber.

Samadhi Sampurna minangka undhakan kaping sanga lan dados puncaking lampah ing Nawasamadhi Uttamopadesa. Tataran punika boten ateges batin lumebet ing kawontenan tanpa isi utawi tanpa cetana, nanging dados kawontenan nalika cipta, rasa, lan karsa sampun resik lan selaras kaliyan kasunyatan. Ing tataran punika, pamrih pribadi, kumingsun, saha pangiket kadonyan sampun saya sirna. Ingkang madhangi batin boten malih pepenginaning dhiri, nanging pepadhanging kasunyatan ingkang asalipun saking Sang Sumber Panguripan.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, Samadhi Sampurna nedahaken kaselarasan ingkang utuh antawisipun cipta, rasa, lan karsa kaliyan tatananing panguripan. 

Kaselarasan punika boten ateges sirnaning jati dhiri janma, nanging ngrembakaning budi luhur, satemah sedaya pangandika lan lampah tansah selaras kaliyan kayekten, sih, saha kawicaksanan. Janma boten malih gesang miturut pamrih pribadinipun, nanging nglampahi gesang kanthi katulusan lan pangabdian.

Ing tataran punika, katentreman boten gumantung dhateng owah-gingsiring kahanan donya. Kawruh sampun dados pangrasa, pangrasa sampun madhangi lampah, lan lampah sampun dados kawiwrataning budi luhur. Sedaya tumindak lumampah kanthi alami, tanpa pameksa, awit batin sampun selaras kaliyan kasunyatan lan tatananing panguripan.

Ananging, Samadhi Sampurna boten dados wekasaning lampah, nanging wiwitaning panguripan ingkang langkung utama. 

Samadhi sejati boten namung dipunraosaken nalika lenggah menep, nanging kedah kawiwrat ing saben lampahing gesang. Sawisé jumeneng saking samadhi, janma tansah langkung welas asih, langkung andhap asor, langkung sabar, langkung jujur, saha langkung remen ngabdi tumrap sapepadha lan ngreksa alam.

Mila, kasampurnaning samadhi boten dipunukur saking jeroning pangalaman batin, nanging saking wohing lampah. Menawi cipta tansah bening, rasa tansah alus, karsa tansah becik, budi tansah luhur, saha lampah tansah nuwuhaken katentreman lan kaselarasan, punika pratandha bilih Samadhi Sampurna sampun dados panguripan. Punika ingkang dipunwastani "Wangsul Marang Sang Sumber", boten awit janma sirna, nanging awit sedaya lampahipun sampun selaras kaliyan Sang Sumber Panguripan minangka asal lan ancasing gesang.

"Wangsul marang Sang Sumber, manggih kasampurnan urip." 

"Manunggaling cipta, rasa, lan budi nuwuhake kasampurnaning jiwa."

Panutup.

Nawasamadhi Uttamopadesa inggih punika lampah pambudidayaning dhiri kangge ngresiki cipta, ngalusaken rasa, ngarahaken karsa, saha ngrembakakaken budi luhur. Saben undhakan boten namung ngemu piwulang babagan meneping batin, nanging ugi nuntun janma supados saya mangertos kasunyatan lan saya selaras kaliyan tatananing panguripan. Mila, samadhi boten dados ancas piyambak, ananging dados marga tumuju owahing lampah.

Saking Samadhi Panarik dumugi Samadhi Sampurna, janma dipun gulawenthah alon-alon. Wiwitanipun sinau ngluwari cipta saking pangiket kadonyan, lajeng mawas dhiri, nggayuh kaweningan, ngrembakakaken katentreman, ngraih kawruh sejati, nguripaken pangrasa, ngraosaken pepadhanging batin, nggayuh kasucening sukma, lan pungkasane ngrembaka dados janma ingkang gesang selaras kaliyan Sang Sumber Panguripan. Sedaya undhakan punika sesambungan, boten saged kapisah, awit saben tataran dados dhasaring tataran salajengipun.

Miturut Kawruh Uttamopadesa, kasampurnaning samadhi boten dipunukur saking suwening lenggah menep, utawi saking endahing pangraos batin, nanging saking wohing lampah. Menawi cipta saya bening, rasa saya alus, karsa saya becik, budi saya luhur, saha lampah saya migunani tumrap sapepadha, punika pratandha bilih samadhi sampun ngrembaka dados panguripan. Samadhi sejati tansah kawiwrat lumantar pangandika ingkang jujur, pakarti ingkang becik, sih ingkang tulus, saha pangabdian tumrap sesami lan alam.

Mila, Nawasamadhi Uttamopadesa boten namung dados piwulang kangge menep, nanging dados marga pambudidayaning janma supados nggayuh kasampurnaning budi lan kaselarasaning panguripan. Saking samadhi tuwuh pepadhang, saking pepadhang tuwuh prabodha, saking prabodha tuwuh lampah utama. Punika ingkang dados ancasing Nawasamadhi Uttamopadesa, inggih punika nuntun janma supados tansah eling, tansah resik batinipun, lan tansah gesang selaras kaliyan Sang Sumber Panguripan.

DOWNLOAD SERAT