WENINGING CIPTA, RASA, KARSA

PIWULANGAN WENINGING CIPTA, RASA, LAN KARSA

Kawruh Lampah Weninging Batin

Bebuka.

Panguripan ing donya punika boten namung ngenani lampahing raga, nanging ugi lampahing batin. Kathahing reribed, pasulayan, lan sangsara ingkang dipun raosaken manungsa asring boten dumados awit saking kahanan ing sanjabanipun, nanging awit cipta ingkang kirang resik, rasa ingkang kirang bening, saha karsa ingkang dereng tumuju dhateng kautaman. Mila, sinten kemawon ingkang ngudi katentreman sejati prayogi wiwit mawas dhateng salebeting dhirinipun piyambak.

Piwulangan punika kaserat minangka panuntun tumrap sinten ingkang kepéngin ngeningaken batin, dudu lumantar laku ingkang nggegirisi utawi ngudi prakawis ingkang nggumunaken, nanging lumantar pambudidayaning cipta, rasa, lan karsa ing saben lampahing gesang. Awit satemenipun, weninging batin boten dumados kanthi dumadakan, nanging tuwuh alon-alon lumantar eling, mawas dhiri, saha lampah kautaman ingkang ajeg lan boten kendhat.

Cipta ingkang resik saged nyumurupi kasunyatan kanthi langkung cetha. Rasa ingkang bening saged nampi sih lan ngraosaken katentreman. Karsa ingkang utama saged nuntun manungsa milih lampah ingkang migunani tumrap dhirinipun, tumrap sesami, saha tumrap jagading panguripan. Menawi tigang prakawis punika saya wening, manungsa saya saged gesang selaras kaliyan Tatananing Panguripan.

Piwulangan Weninging Cipta, Rasa, lan Karsa punika boten kagungan ancas damel manungsa namung mangertos piwulang, nanging langkung saking punika, nuntun supados saben piwulang saged dados lampah. Kawruh ingkang sejati boten namung mapan wonten ing pikiran, nanging kawujud lumantar tembung, tumindak, saha wataking gesang.

Mila, pamaos prayogi boten namung maos lan mangertos, nanging ugi ngraosaken, niteni, saha nglampahi saben piwulang kanthi setya lan temen. Saking lampah ingkang ajeg punika, cipta saya resik, rasa saya bening, karsa saya utama, lan manungsa saya eling dhateng Sang Sumber Panguripan.

BAGIAN I

NGERTI DHIRI.

A. Cipta, Rasa, lan Karsa.

Cipta, rasa, lan karsa inggih punika tigang daya batin ingkang dados pancaraning sukma nalika manungsa nglampahi gesang. Miturut Wedharan Prabhawaning Panguripan, sukma boten dados panguripan piyambak, nanging minangka kawontenan batin ingkang kababar lumantar cipta, rasa, lan karsa. Lumantar tigang prakawis punika, manungsa saged mikir, ngraos, milih, sarta nindakaken lampah ing salebeting gesang.

Jatining Cipta inggih punika daya batin kanggé mangertos, nimbang, mawas, lan nyumurupi samukawis ingkang kasumurupan. Lumantar cipta, manungsa saged mbedakaken prayoga lan boten prayoga, ngudi kawruh, saha mangertos kasunyatan. Nanging menawi cipta kaprabawan déning pamrih, gumunggung, utawi pepenginan ingkang boten leres, pamawas dados kirang cetha lan lampah saged nyimpang saking Tatananing Panguripan.

Jatining Rasa inggih punika daya batin kanggé ngraosaken, ngugemi, saha nyawiji kaliyan samukawis. Lumantar rasa, manungsa saged ngraosaken katresnan, welas asih, katentreman, saha pangraos sanès ingkang tuwuh saking salebeting manah. Rasa ingkang bening nuwuhaken sih lan paseduluran, dene rasa ingkang kaprabawan sengit, drengki, lan angkara ndadosaken batin boten tentrem.

Jatining Karsa inggih punika daya batin kanggé nemtokaken ancas lan nuntun lampahing tumindak. Karsa ingkang utama tansah ngarah dhateng kabecikan lan kautaman. Kosokwangsulipun, karsa ingkang kaiket déning pamrih lan pepenginan namung nglantaraken manungsa saya tebih saking kasunyatan.

Mila, cipta, rasa, lan karsa boten saged dipun pisahaken saking sukma. Sukma ingkang resik kawujud lumantar cipta ingkang bening, rasa ingkang tentrem, lan karsa ingkang utama. Dene sukma ingkang kabregas kawujud awit cipta, rasa, lan karsa kaprabawan déning pamrih saha tumindak ingkang boten selaras kaliyan Tatananing Panguripan. Pramila, ngresiki cipta, ngeningaken rasa, lan ngluhuraken karsa dados marganing weninging sukma, supados lampahing gesang saya selaras kaliyan Sang Sumber Panguripan.

B. Pepalanging Cipta.

Jatining cipta satemenipun resik lan pepadhang. Lumantar cipta, manungsa dipun paringi kabisan mawas, mangertos, nimbang, lan milih lampah. Nanging sajroning lampahing gesang, cipta saged saya kirang resik amargi kaprabawan déning manéka warna pepénginan, pamanggih, saha pangraos ingkang boten selaras kaliyan Tatananing Panguripan.

Kirang resikipun cipta boten dumados kanthi dumadakan, nanging tuwuh alon-alon lumantar pakulinan ingkang boten dipun mawasi. Nalika manungsa langkung ngutamakaken pamrih tinimbang kautaman, cipta wiwit kaiket. Nalika rumangsa langkung utami tinimbang sapepadhan, gumunggung wiwit nutupi pepadhanging pamawas. Nalika rasa wedi nguwaosi manah, cipta dados boten mardika anggenipun mirsani kasunyatan. Mekaten ugi nalika sengit, drengki, utawi srakah dipun emong sajroning manah. Prakawis-prakawis punika boten dumados awit sipat sejati manungsa, nanging awit cipta saya adoh saking eling lan mawas dhiri.

Pangapusi dhiri ugi asring dados wiwitaning kirang resikipun cipta, awit manungsa langkung remen mbeneraken pamrihipun piyambak katimbang gelem nyumurupi kasunyatan kanthi jujur.

Pramila, pamrih, gumunggung, wedi, sengit, drengki, srakah, saha pangapusi dhiri boten prayogi dipun wastani mungsu ingkang kedah dipun sengiti. Sedaya punika namung pratandha bilih cipta taksih prelu dipun resiki. Menawi pratandha punika kasumurupan kanthi eling lan tanpa nyalahaken dhiri, manungsa sampun wiwit mbikak marganing owah.

Mila, ancasing piwulangan punika boten kanggé ngukum utawi maringi rasa salah, nanging kanggé nuntun manungsa mangertos saking pundi medalipun kekirangan resikipun cipta. Awit menawi sababipun sampun kasumurupan, marganing resikipun ugi badhe saya kabikak. Resiking cipta boten kawiwitan saking nyalahaken dhiri, nanging saking kasadaran kang jujur tumrap kawontenanipun piyambak.

C. Pratandha Batin Dereng Resik.

Batin ingkang dereng resik boten tansah saged dipun sumerepi lumantar paningal lahir. Nanging kawontenanipun asring kawedar lumantar tembung, tumindak, saha pakulinan ing saben lampahing gesang. Pramila, mawas dhiri dados margi ingkang prayogi kanggé nyumurupi kawontenaning batinipun piyambak, boten kanggé nyalahaken dhiri, nanging kanggé mangertos punapa ingkang taksih prelu dipun beningaken.

Salah satunggaling pratandha inggih punika gampil nesu. Nalika manah gampil kababar déning duka, cipta dados kirang wening anggenipun nimbang prakawis, dene karsa asring kesurung tumindak tanpa pamawas ingkang cetha. Mekaten ugi menawi gampil nyinggung. Tembung utawi tumindak alit saking liyan saged dipun raosaken langkung awrat tinimbang satemenipun, awit batin taksih kaiket déning pangrasa ingkang dereng tentrem.

Pratandha sanès inggih punika tansah remen sambat. Manungsa ingkang tansah nyawang kiranging kawontenan langkung asring kasandhung rasa boten marem, saéngga kirang saged nyumurupi kabecikan lan nugrahaning panguripan ingkang sampun kaparingaken. Mekaten ugi menawi tansah nyalahaken liyan. Nalika sedaya kalepatan tansah dipun sanggakaken dhateng sanèsipun, manungsa dados kirang saged mawas dhateng dhirinipun piyambak.

Rumangsa paling leres ugi dados pratandha bilih cipta taksih kapenggak déning gumunggung. Kawontenan mekaten saged nutupi lawanging kawruh, awit manungsa kirang purun mireng, sinau, lan nampi pamawas ingkang béda. Menawi manah sampun katutup déning rumangsa paling leres, pepadhanging kasunyatan dados kirang saged mlebet.

Sedaya pratandha punika boten prayogi dipun wastani cacad utawi paukuman tumrap manungsa. Punika namung pratandha bilih batin taksih nglampahi lampah tumuju wening. Sinten ingkang saged nyumurupi pratandha-pratandha punika wonten ing salebeting dhirinipun, satemenipun sampun wiwit mawas dhiri. Saking mawas dhiri medal eling, saking eling tuwuh pambudidaya ngresiki cipta, ngeningaken rasa, lan ngluhuraken karsa.

Mila, pratandhaning batin ingkang dereng resik boten dados alesan kanggé kendhat, nanging dados wiwitaning lampah tumuju kaselarasan kaliyan Tatananing Panguripan.

BAGIAN II

MARGANING RESIK.

A. Resiking Cipta.

Cipta inggih punika daya batin ingkang dipun paringi kanggé mangertos, mawas, nimbang, saha nyumurupi kasunyatan. Lumantar cipta, manungsa saged milah lampah ingkang prayoga lan nyingkiri tumindak ingkang boten selaras kaliyan Tatananing Panguripan. Mila, resiking cipta boten ateges ngilangaken sedaya pamanggih, nanging ngresiki pamawas supados saged mirsani kasunyatan kanthi langkung cetha.

Marganing resiking cipta kawiwitan saking mawas dhiri. Mawas dhiri inggih punika nguningani kawontenaning cipta tanpa mbeneraken utawi nyalahaken dhiri. Manungsa sinau nyumurupi punapa ingkang dipun pikir, punapa ingkang dados pepénginanipun, saha punapa ingkang nyurung saben lampahipun. Saking mawas dhiri, cipta wiwit uwal saking pakulinan ingkang asring dipun lampahi tanpa kasadaran.

Sasampunipun mawas dhiri, manungsa kedah ngugemi eling. Eling boten namung émut, nanging kasadaran ingkang tansah tumemen nyumurupi saben pamawas lan saben pamikir. Nalika eling tansah dipun ugemi, cipta boten gampil keseret déning pamrih, gumunggung, utawi panggoda sanès ingkang saged nyamari kasunyatan.

Resiking cipta ugi mbutuhaken pambenahaning pamawas. Saben pamanggih prayogi dipun timbang kanthi jujur lan wicaksana. Boten sedaya ingkang dipun pikir punika kasunyatan. Asring pamanggih medal saking pangraos, pangalaman, utawi pangangkah ingkang dereng mesthi salaras kaliyan kawontenan satemenipun. Mila, manungsa prayogi tansah niteni lan mriksa pamawasipun sadèrèngipun dipun tampi dados kayekten.

Pramila, mbedakaken kasunyatan lan pamanggih dados pérangan ingkang wigati wonten ing resiking cipta. Kasunyatan punika kawontenan ingkang saestu dumadi, dene pamanggih punika asring namung wujud panampanipun cipta tumrap kawontenan kasebut. Menawi manungsa sampun saged mbedakaken kekalihipun, cipta dados langkung wening, pamawas langkung cetha, lan lampah langkung prayoga.

Resiking cipta boten dumados sajroning sawetawis wekdal, nanging tuwuh lumantar laku ingkang ajeg. Saben manungsa gelem mawas dhiri, ngugemi eling, nata pamawas, lan mbedakaken kasunyatan kaliyan pamanggih, pepadhanging cipta badhe saya sumunar. Saking cipta ingkang resik punika lajeng tuwuh rasa ingkang bening, karsa ingkang utama, lan lampah gesang ingkang saya selaras kaliyan Tatananing Panguripan.

B. Weninging Rasa.

Rasa inggih punika daya batin ingkang maringi pangraos tumrap samukawis ingkang dipun alami manungsa. Lumantar rasa, manungsa saged ngraosaken kabingahan, kasusahan, katresnan, welas asih, saha manéka warna kawontenan batin sanèsipun. Menawi rasa bening, manah dados tentrem lan lampah langkung wicaksana. Nanging menawi rasa kaprabawan déning duka, sengit, utawi drengki, cipta lan karsa ugi saged kesamaran.

Marganing weninging rasa kawiwitan saking mangertos lan ngolah pangraosipun piyambak. Pangraos boten prayogi dipun sangkal utawi dipun pendhem, nanging prayogi dipun sumerepi kanthi eling. Nalika duka, nesu, utawi kuwatir medal, manungsa prayogi mawas dhiri, nyumurupi saking pundi pangraos punika tuwuh, lan boten kesusu manut doronganipun. Kanthi mekaten, rasa boten dados pangwaosing lampah, nanging dados pepadhang kanggé mangertos dhiri.

Pangapura ugi dados margi kanggé ngeningaken rasa. Pangapura boten ateges mbeneraken tumindak ingkang klentu, nanging ngluwari manah saking beban sengit lan duka ingkang dipun emong terus. Manah ingkang remen ngapura langkung gampil ngraosaken katentreman, awit boten kaiket déning rerengganing panggunggung lan rasa memungsuhan.

Saking rasa ingkang bening lajeng tuwuh welas asih. Welas asih boten namung tumrap kulawarga utawi tiyang ingkang dipun tresnani, nanging ugi tumrap sapepadhan saha samukawis titah. Manungsa ingkang kebak welas asih langkung remen mangertos katimbang ngukum, langkung remen nulungi katimbang ngremehaken, sarta langkung remen njagi kaselarasan katimbang nuwuhaken pasulayan.

Weninging rasa ugi mbutuhaken sipat nrima. Nanging nrima ingkang dipun wastani wonten ing piwulangan punika boten ateges pasrah tanpa pambudidaya. Nrima ateges nampi kasunyatan kanthi manah wening, lajeng ngudi lampah ingkang prayoga miturut kawontenanipun. Manungsa boten keseret sambat utawi nyalahaken kahanan, nanging tansah ngudi margi kanggé nglestantunaken kautaman.

Menawi rasa tansah dipun olah kanthi mawas dhiri, pangapura, welas asih, lan nrima, manah saya bening lan tentrem. Saking rasa ingkang bening punika tuwuh tembung ingkang nentremaken, tumindak ingkang migunani, lan lampah gesang ingkang saya selaras kaliyan Tatananing Panguripan. Punika ingkang dipun wastani weninging rasa.

C. Utamaning Karsa.

Karsa inggih punika daya batin ingkang nuntun ancas lan nemtokaken lampahing tumindak. Menawi cipta maringi pamawas lan rasa maringi pangraos, mila karsa dados daya ingkang nglantaraken sedaya punika dados lampah nyata. Awit saking punika, kautamaning gesang boten namung gumantung dhateng punapa ingkang dipun pikir utawi dipun raosaken, nanging ugi dhateng pundi karsa dipun arahaken.

Utamaning karsa kawiwitan saking nata ancasing manah. Saben tumindak prayogi dipun wiwiti kanthi niyat ingkang resik, boten awit pamrih pribadi, gumunggung, utawi pepénginan ngungkuli liyan. Menawi ancas sampun prayoga, lampah ugi langkung gampil lumampah wonten ing marganing kautaman.

Karsa ingkang utama ugi kawujud lumantar kabisan milih lampah. Saben dinten manungsa tansah kaparingan manéka warna pilihan. Wonten pilihan ingkang namung maringi kauntungan sawetawis, nanging wonten ugi pilihan ingkang nuwuhaken kabecikan tumrap dangu. Pramila, sadèrèngipun tumindak, prayogi nimbang kanthi cipta ingkang resik lan rasa ingkang bening, supados lampah ingkang kapilih tansah selaras kaliyan Tatananing Panguripan.

Kautamaning karsa boten saged tuwuh tanpa jejeging lampah. Kabecikan ingkang namung dipun lampahi sapisan dereng dados watak. Mila, manungsa prayogi ngugemi lampah ingkang ajeg, boten kendhat amargi reribed, lan boten gampil owah amargi panggodha. Saking pakulinan ingkang prayoga punika, karsa saya mantep lan saya kukuh ngugemi kautaman.

Karsa ugi prayogi dipun jagi supados boten kagoda déning pamrih. Pamrih asring medal kanthi alit lan boten kasumurupan, lajeng alon-alon nggeser ancasing lampah. Tumindak ingkang wiwitanipun kanggé kabecikan saged malih dados ngudi pangalembana, kauntungan, utawi kaluhuran tumrap dhiri piyambak. Mila, mawas dhiri lan eling kedah tansah dipun ugemi supados karsa tetep resik lan jejeg.

Menawi karsa tansah dipun arahaken dhateng kabecikan, dipun jejegi kanthi lampah ingkang ajeg, lan dipun resiki saking pamrih, manungsa badhe saya ngugemi kautaman ing saben lampahing gesang.

Saking karsa ingkang utama punika, tumuwuh tumindak ingkang jujur, setya, tanggel jawab, lan migunani tumrap sesami. Punika ingkang dipun wastani utamaning karsa, inggih punika karsa ingkang tansah nuntun manungsa lumampah selaras kaliyan Tatananing Panguripan.

BAGIAN III

LAKU.

A. Laku Wonten Ing Kulawarga.

Kulawarga inggih punika papan wiwitaning lampah gesang. Wonten ing ngriku manungsa sinau tresna, ngajèni, sabar, saha tanggel jawab. Pramila, kautamaning batin boten namung kababar nalika manungsa piyambakan, nanging langkung cetha nalika sesrawungan kaliyan tiyang ingkang paling celak. Wonten ing kulawarga, cipta, rasa, lan karsa saben dinten dipun uji lumantar manéka warna kawontenan.

Manungsa ingkang ngudi weninging batin prayogi wiwit saking griyanipun piyambak. Tembung ingkang alus, pangrungu ingkang temen, saha tumindak ingkang kebak ngajèni langkung aji tinimbang kathahing piwulang ingkang namung dipun ucapaken. Awit watak satemenipun boten katingal nalika gesang wonten ing ngarsaning tiyang kathah, nanging nalika ngadhepi kulawarga ing saben dinten.

Sesrawungan ing salebeting kulawarga asring nuwuhaken béda pamawas, béda pangangkah, utawi béda ancas. Kawontenan mekaten boten prayogi dados wiwitaning pasulayan, nanging dados kalodhangan kanggé sinau mireng, mangertos, lan nimbang kanthi cipta ingkang resik, rasa ingkang bening, sarta karsa ingkang utama. Kanthi mekaten, bedaning pamawas boten dados pepalang tumrap paseduluran, nanging dados marganing tuwuhing kawicaksanan.

Welas asih ugi kawiwitan saking kulawarga. Tulung-tinulung, ngajèni para sepuh, nggulawenthah para anem, saha ngreksa sesambetan kanthi tumemen minangka wujud nyata saking luhuring budi. Kabecikan boten mesthi kawujud lumantar prakawis ingkang ageng, nanging asring tuwuh saking tumindak alit ingkang dipun lampahi kanthi tulus lan tanpa pamrih.

Mila, kulawarga boten namung dados papan kanggé nglampahi gesang, nanging ugi dados papan kanggé ngolah batin. Sinten ingkang saged ngugemi kautaman wonten ing salebeting kulawarga, satemenipun sampun wiwit nglampahi piwulangan kanthi nyata. Awit weninging cipta, rasa, lan karsa boten kaukur saking tebihing lampah, nanging saking kados pundi manungsa ngugemi sih, ngajèni sapepadhan, lan njagi kaselarasan wonten ing papan ingkang paling caket kaliyan gesangipun piyambak.

B. Laku Wonten Ing Pakaryan.

Pakaryan inggih punika pérangan saking lampahing gesang ingkang maringi papan tumrap manungsa kanggé ngginakaken kawruh, kabisan, saha karsanipun. Wonten ing pakaryan, manungsa boten namung ngupadi asil lahir, nanging ugi pikantuk kalodhangan kanggé ngolah batin. Awit saking punika, papan nyambut damel ugi saged dados papan kanggé nglelimbang cipta, rasa, lan karsa.

Cipta wonten ing pakaryan prayogi tansah dipun jagi supados tetep wening. Manungsa kedah saged nimbang prakawis kanthi cetha, boten kesusu tumindak awit pangraos utawi pamrih pribadi. Kawruh lan kabisan ingkang dipun gadhahi prayogi dipun ginakaken kanggé ngrampungi jejibahan kanthi temen, jujur, lan migunani. Cipta ingkang resik saged ndadosaken manungsa langkung wicaksana anggenipun ngadhepi reribed lan béda pamanggih wonten ing papan nyambut damel.

Rasa wonten ing pakaryan ugi kedah dipun weningaken. Sesambetan kaliyan rencang nyambut damel, pangarsa, utawi tiyang sanès ingkang sesambetan kaliyan pakaryan prayogi dipun landhesi pangajèning sapepadhan. Boten sedaya tiyang gadhah pamanggih lan cara ingkang sami, mila rasa ingkang bening saged mbiyantu manungsa mireng, mangertos, lan nyingkiri tumindak ingkang saged nuwuhaken pasulayan.

Karsa wonten ing pakaryan prayogi dipun arahaken dhateng tumindak ingkang utama. Nindakaken jejibahan kanthi temen, njagi kapitadosan, saha boten ngupadi kauntungan kanthi cara ingkang ngrugekaken liyan minangka pratandha karsa ingkang sampun dipun tuntun déning kautaman. Pamrih pribadi ingkang kakehan saged ndadosaken karsa nyimpang saking ancasipun.

Mila, pakaryan boten namung dipun ukur saking asil ingkang kasil dipun gayuh, nanging ugi saking cara anggenipun nggayuh. Tiyang ingkang saged njagi cipta tetep cetha, rasa tetep bening, lan karsa tetep utama wonten ing pakaryanipun, sampun nglampahi salah satunggaling wujud weninging batin ing tengahing gesang.

Awit satemenipun, lampah utama boten namung wonten ing papan ingkang sepi utawi papan ingkang dipun anggep suci, nanging wonten ing saben papan ingkang dipun lampahi manungsa kanthi eling, tanggel jawab, lan selaras kaliyan Tatananing Panguripan.

C. Laku Minangka Sesrawungan.

Manungsa boten saged gesang piyambakan. Saking wiwitan dumadosipun, manungsa tansah sesambetan kaliyan sapepadhanipun, kaliyan alam, saha kaliyan samukawis ingkang wonten ing salebeting panguripan. Mila, laku kautaman boten namung katingal saking kawontenan batinipun piyambak, nanging ugi saking kados pundi manungsa sesrawungan kaliyan sanèsipun.

Sesrawungan dados papan kanggé nyumerepi wohing cipta, rasa, lan karsa. Cipta ingkang wening ndadosaken manungsa saged mirsani sapepadhan kanthi adil, boten namung manut pamanggihipun piyambak. Rasa ingkang bening nuwuhaken raos ngajèni, welas asih, saha kaprigelan nampi béda kawontenan. Dene karsa ingkang utama nuntun manungsa supados tansah milih tumindak ingkang njagi kaselarasan.

Wonten ing sesrawungan, béda pamawas lan béda kahanan punika prakawis ingkang lumrah. Nanging béda boten prayogi dados pepalang tumrap paseduluran. Manungsa ingkang sampun wening batinipun saged mireng tanpa kesusu nyalahaken, saged ngendika tanpa nglarani, saha saged tumindak tanpa ngrendhahaken liyan. Awit saben janma gadhah lampah lan pengalamanipun piyambak.

Laku sesrawungan ugi nuntun manungsa supados boten namung nuntut dipun ajèni, nanging ugi saged ngajèni. Boten namung kepéngin dipun mangertosi, nanging ugi purun mangertos. Sih lan kabecikan boten namung dipun raosaken wonten ing manah, nanging kedah medal lumantar tembung lan tumindak ing saben sesambetan.

Mila, sesrawungan punika dados papan kanggé nguji weninging batin. Gampil utawi angelipun manungsa njagi tembung, ngendhaleni pangraos, lan milih tumindak dados pratandha saking kawontenan cipta, rasa, lan karsanipun. Sinten ingkang saged njagi kaselarasan wonten ing tengahing sesrawungan, satemenipun sampun nglampahi laku ingkang utama.

Pungkasanipun, laku boten dipun ukur saking sepinten tebih manungsa misah saking ramening donya, nanging saking sepinten sagedipun njagi weninging batin nalika gesang bebarengan kaliyan liyan. Awit pepadhanging panguripan boten namung sumunar wonten ing salebeting dhiri, nanging ugi saged kapirsani lumantar cara manungsa sesrawungan kaliyan samukawis titah.

D. Wohing Lampah.

Saben lampah ingkang dipun tindakaken kanthi temen mesthi nuwuhaken woh. Nanging wohing lampah boten dipun gayuh kanthi dipun padosi minangka ancas, awit woh punika medal kanthi alami nalika manungsa sampun ngolah lan ngresiki salebeting dhirinipun. Mekaten ugi wonten ing lampah weninging cipta, rasa, lan karsa.

Tentrem inggih punika salah satunggaling woh nalika batin boten tansah dipun obahaken déning pepenginan, rasa sengit, utawi pamrih ingkang ngiket. Tentrem boten ateges gesang tanpa reribed, nanging kawontenan manah ingkang tetep saged jejeg nalika ngadhepi manéka warna kahanan.

Wening minangka wohing cipta lan rasa ingkang sampun saya resik. Manungsa saged mirsani prakawis kanthi langkung cetha, boten gampil kabujuk déning pamanggih ingkang kirang leres, saha boten kesusu nampi saben pangraos minangka kasunyatan. Wening ndadosaken manungsa langkung saged mawas dhiri lan mangertos tatananing panguripan.

Andhap asor tuwuh nalika manungsa sampun mangertos bilih sedaya kabisan lan kaluwihan ingkang dipun gadhahi boten dados alesan kanggé ngluhuraken dhiri. Saya jembar kawruh, saya sumerep wiyaripun panguripan, saya tuwuh raos andhap asor.

Sih minangka wohing rasa ingkang sampun bening. Sih medal lumantar katresnan, welas asih, lan kaprigelan ngajèni samukawis titah. Manungsa ingkang kebak sih boten namung ngudi kabecikan tumrap dhirinipun, nanging ugi dados sumbering kabecikan tumrap liyan.

Kawicaksanan tuwuh nalika cipta, rasa, lan karsa sampun lumampah kanthi selaras. Manungsa saged milih lampah ingkang prayoga, mangertos akibatipun tumindak, lan boten namung manut doronganing pepenginan.

Kaselarasan minangka wohing sedaya lampah punika. Ing ngriku manungsa boten malih gesang kanthi nglawan tatanan panguripan, nanging saged nyawiji kaliyan alur gesang kanthi eling lan wening.

Mila, tentrem, wening, andhap asor, sih, kawicaksanan, lan kaselarasan boten dados bebungah ingkang kedah dipun buru. Sedaya punika minangka pratandha bilih lampah manungsa sampun nuwuhaken woh ingkang prayoga. Awit satemenipun, wit boten dipun kenal saking godhongipun kemawon, nanging saking woh ingkang dipun hasilaken.

Panutup.

Resiking cipta, rasa, lan karsa boten dumados kanthi cepet, nanging minangka lampah ingkang lumampah salami gesang. Saben kawontenan ingkang dipun lampahi manungsa dados kalodhangan kanggé sinau, mawas dhiri, lan ngresiki pepalang ingkang ngalangi weninging batin.

Ngolah cipta, ngeningaken rasa, lan ngluhuraken karsa boten namung dipun lampahi nalika wonten ing papan tartamtu, nanging wonten ing saben papan lan saben sesambetaning gesang. Saking kulawarga, pakaryan, lan sesrawungan, manungsa tansah pinaringan kalodhangan kanggé mbangun kaselarasan.

Kawruh ingkang sejati boten namung dados pangertosan wonten ing pikiran, nanging kedah dados owahing batin lan tumindak ingkang prayoga. Nalika cipta saya wening, rasa saya bening, lan karsa saya utama, wohing lampah badhe medal kanthi alami.

Pungkasanipun, tujuaning lampah punika boten nggayuh kaluwihan tumrap dhiri piyambak, nanging dados manungsa ingkang langkung selaras kaliyan Tatananing Panguripan.

DOWNLOAD SERAT