NAWA DWARANING JANMA

kawruh Uttamopadesa

SERAT NAWA DWARANING JANMA

Gapuraning Sesambungan Janma kaliyan Jagad

Bebuka
Raga inggih punika papan dumununging panguripan nalika janma nglampahi gesang wonten ing alam donya. Lumantar raga, manungsa saged mirsani, mireng, ngraosaken, ngambah, saha sesrawungan kaliyan sakabehing gumelaring gesang.

Ananging, raga sanes jatining dhiri. Raga namung wahana ingkang dados pirantos tumrap sukma anggenipun nglampahi lampah panguripan. Menawi raga sampun boten saged ngladosi, lajeng raga badhe wangsul dados wewahaning alam, dene jatining panguripan tetep nglajengaken lampahipun miturut tatanan kasunyatan.

Sedaya pengalaman ingkang lumampah lumantar raga boten kanthi piyambak dados kawruh utawi kawicaksanan. Pengalaman punika kedah dipunolah kanthi cipta ingkang resik, rasa ingkang wening, budi ingkang luhur, saha karsa ingkang becik. Cipta nimbang saha mangertosi, rasa ngraosaken tegesipun, budi mbedakaken becik lan awon, dene karsa ngasta sedaya pangertosan dados lampah nyata. Menawi satunggal kemawon boten lumampah kanthi laras, pengalaman saged dados sumber pepalang, duka, utawi kasasaripun manah.

Awit saking punika, panggulawenthah dhateng raga boten cekap namung ngreksa kasarasaning badan. Ingkang langkung utami inggih punika ngresiki cipta, ngeningaken rasa, ngluhuraken budi, saha nglestantunaken karsa supados tansah lumampah miturut kabecikan. Raga dados lawang mlebetipun pengalaman, nanging sukma ingkang ngolah, ngrembaka, saha ngedadosaken pengalaman punika dados pepadhanging gesang. Kanthi mekaten, janma boten namung gesang lumantar raga, nanging ugi saya mangertos dhateng jatining dhiri saha saya caket kaliyan Sang Sumber Panguripan.

Bab I — Raga minangka Wahananing Panguripan.
Raga inggih punika wewadhahaning janma anggenipun nglampahi panguripan wonten ing alam donya. Lumantar raga, manungsa saged mirsa, mireng, ngraos, ngucap, makarya, saha sesambungan kaliyan sapepadha lan sakabehing titah. Sedaya ingkang dipunraosaken wonten ing gesang wiwit saking kabingahan, kasangsaran, kawruh, dumugi piwulanging urip, mlebet lumantar raga minangka lawanging pengalaman.

Nanging, raga sanes sumbering kasunyatan. Kasunyatan sejati boten dumunung wonten ing daging, balung, utawi pancaindriya, ananging kawawas lumantar cipta, rasa, budi, lan karsa ingkang resik. Mila raga namung dados piranti ingkang nglantaraken sesambungan antawisipun janma kaliyan gumelaring alam. Menawi boten dipunolah kanthi kawicaksanan, pengalaman ingkang dipuntampi lumantar raga saged nuwuhaken kalimputan. Kosokwangsulipun, menawi dipunolah kanthi batin ingkang wening, pengalaman saged dados pepadhang tumrap lampahing gesang.

Awit saking punika, ngrawat raga minangka kuwajiban luhur. Raga kedah dipunjagi kasarasanipun, kasucekanipun, saha karesikanipun minangka wujud ngajeni nugrahaning panguripan. Nanging aja ngantos raga dados papan tujuwaning urip.

Raga namung gapura kangge lumebet dhateng kawruh lan kabecikan, dene ancasing lampah inggih punika tuwuhing sukma ingkang saya resik, wening, lan manunggal kaliyan Sang Sumber Panguripan.

Mila, saben lampah gesang prayogi tansah ngginakaken raga minangka sarana ngluhuraken bebrayan, ngrembakakaken kabecikan, saha ngambah kasampurnaning dhiri.

Pokok Piwulang:
Raga punika gapura, dudu ancasing lampah.

Bab II — Nawa Dwaraning Raga
Raga kagungan sangang lawang ingkang dados dalaning sesambungan antawisipun janma kaliyan gumelaring alam. Saben lawang gadhah kagunan tumrap panguripan, ananging ugi ngasta piwulang luhur tumrap panggulawenthahing batin.

Mripat kiwa lan tengen nampi rupa saha cahya, mulang janma supados boten namung pitados dhateng ingkang katon, nanging ugi ngudi kasunyatan ingkang siningid. Kuping kiwa lan tengen nampi swara, mulang supados saged milah pangandikan ingkang nuwuhaken kabecikan lan nyingkiri tembung ingkang damel pepisahan. Irung kiwa lan tengen nampi ambegan saha ganda, dados pralambanging panguripan ingkang tansah lumampah tanpa kendhat, saha pangeling bilih gesang punika nugraha ingkang kedah dipunuri-uri.

Tutuk dados lawang nampi pangan saha nglairaken tembung. Mila, ingkang mlebet kedah resik lan prayogi, dene ingkang medal ugi kedah ngemot kayekten, kabecikan, saha katentreman. Lawang pambucalan dados dalan ngedalaken samubarang ingkang boten dipunbetahaken raga, dados pralambang bilih janma kedah purun nglepas reregeding manah, pamrih, lan samukawis ingkang mbebani lampahipun. Lawang panggarban dados wiwitaning tuwuhing wiji panguripan, mulang bilih daya tumitah tansah kedah dipunasta kanthi kawicaksanan, kasucen, saha tanggung jawab.

Menawi sangang lawang punika kaagem kanthi eling lan wening, raga boten namung dados pirantos nampi pengalaman, nanging ugi dados gapura tumuju gesang ingkang langkung utama. Saben lawang prayogi dipunjagi karesikanipun, kawibawanipun, saha kaginanipun, supados sedaya ingkang mlebet lan medal tansah ngluhuraken panguripan.

Pokok Piwulang:
Nawa Dwaraning Raga punika lawang sesambungan, dudu lawang kasasaran.

Bab III — Pangrasa lan Jagad
Jagad tansah ngaturaken warna-warni kahanan ingkang dipuntampi lumantar sangang dwaraning raga. Cahya katon ing mripat, swara lumebet ing kuping, ganda kasumerep lumantar irung, dene sedaya sesambungan kaliyan alam dados pangalaman tumrap janma. Saben dinten raga nampi tanpa kendhat, dados lawanging pangrasa kang nyawiji kaliyan lampahing gesang.

Nanging, sedaya ingkang dipuntampi punika dereng saged sinebat kawruh. Pengalaman namung dados cathetaning lampah menawi boten dipunwawas kanthi cipta ingkang resik, rasa ingkang wening, budi ingkang luhur, saha karsa ingkang becik. Kathah janma ningali samubarang ingkang sami, ananging kawruh ingkang dipunraih saged benten, awit gumantung dhateng resiking batinipun. Mila, ingkang ndadosaken pengalaman dados pepadhang sanes raganipun, nanging pangolahing batin.

Batin ingkang tansah mawas dhiri badhe saged milah ingkang sejati lan ingkang namung katingal. Saking pangamatan tuwuh pangertosan, saking pangertosan tuwuh kawicaksanan, lan saking kawicaksanan tuwuh lampah ingkang becik. Kanthi mekaten, pengalaman boten namung dados lelampahaning urip, nanging malih dados sarana ngrembakakaken dhiri tumuju kasampurnaning panguripan.

Ungkapan:
Ingkang mlebet lumantar raga dados pengalaman, nanging ingkang dipunolah dening batin dados kawruh.

Bab IV — Ngreksa Nawa Dwara
Nawa dwaraning raga minangka lawang ingkang tansah kabikak tumrap gumelaring jagad. Menawi boten dipunjagi kanthi eling, lawang-lawang punika saged dados marganing kalimputan. Awit saking punika, saben janma prayogi ngreksa sedaya dwaraning raga supados tansah lumampah miturut tatananing kabecikan.

Ngreksa pandulu ateges boten namung milah ingkang prayogi dipuntingali, nanging ugi boten gampang kesengsem dening samubarang ingkang namung nyenengaken mripat. Ngreksa pangrungu ateges milah swara lan pangandikan, namung nampi ingkang nuwuhaken katentreman lan kawicaksanan. Ngreksa pangandika ateges ngucap kanthi jujur, alus, lan migunani, awit tembung saged dados sumbering katentreman utawi pepisahan.

Salajengipun, ngreksa pepenginan ateges ngendhaleni karep supados boten katuntun dening hawa kang boten becik. Pepenginan ingkang kaselarasaken kaliyan budi luhur badhe nuwuhaken tumindak ingkang prayoga. Dene ngreksa tumindak ateges saben lampah, saben pakaryan, saha saben panggawe tansah adhedhasar kabecikan, katulusan, lan tanggung jawab.

Menawi pandulu, pangrungu, pangandika, pepenginan, saha tumindak tansah dipunreksa, nawa dwaraning raga boten badhe dados marganing kabingungan. Kosokwangsulipun, sedaya punika dados lawang tumuju pepadhanging batin, ngresiki cipta, ngeningaken rasa, ngluhuraken budi, lan nuntun janma nyedhak dhateng Sang Sumber Panguripan.

Pokok Piwulang:
Ngreksa nawa dwara ateges ngreksa lampahing dhiri, awit saben lawang saged dados marganing kabingungan utawi marganing pepadhang.

Bab V — Raga tumuju Panguripan Luhur
Raga inggih punika wiwitaning lampah panguripan wonten ing alam donya. Lumantar raga, janma sesambungan kaliyan sakabehing gumelaring alam, nampi warna-warni pengalaman ingkang dados sarana ngrembakakaken dhiri. Nanging, raga boten dados pungkasaning ancas. Raga namung wahana, dene ingkang tuwuh lan saya luhur inggih punika cipta, rasa, budi, saha karsa ingkang tansah dipunresiki lumantar lampah gesang.

Saben pengalaman ingkang dipuntampi prayogi boten namung dipunliwati, nanging dipunwawas kanthi batin ingkang wening.
Saking pangamatan tuwuh pangertosan, saking pangertosan tuwuh kawicaksanan, lan saking kawicaksanan tuwuh lampah ingkang ngluhuraken panguripan. Kanthi mekaten, saben rerengganing gesang, becik ingkang nyenengaken utawi ingkang awrat, saged dados piwulang tumrap tuwuhing dhiri.

Janma ingkang saged ngginakaken raga kanthi prayoga boten badhe kaiket dening pepenginaning badan, nanging saged ngasta raga minangka pirantos ngluhuraken kabecikan, nresnani sapepadha, saha ngreksa kaselarasaning alam. Punika ingkang ndadosaken lampah gesang saya cetha ancasipun.

Mila, raga minangka wiwitaning lampah, nanging janma boten mandheg wonten ing raga. Saking raga, pengalaman mlebet; saking pengalaman, kawruh tuwuh; saking kawruh, cetana mekar; lan saking cetana, janma saya nyedhak dhateng Sang Sumber Panguripan. Punika lampah tumuju panguripan luhur ingkang dados ancasing gesang.

Panutup.
Serat Nawa Dwaraning Raga punika nyariosaken bilih raga dudu jatining dhiri, ananging gapura ingkang maringi dalan tumrap janma anggenipun sesambungan kaliyan gumelaring jagad. Lumantar sangang dwara, manungsa nampi warna-warni pengalaman ingkang dados bahan panggulawenthahing cipta, rasa, budi, saha karsa. Mila, ingkang prayogi dipunreksa boten namung raganipun, nanging langkung-langkung pangolahing batin supados sedaya pengalaman saged nuwuhaken pepadhang, dudu kalimputan.

Saben pandulu, pangrungu, pangambegan, pangandika, saha saben tumindak nggadhahi daya ngowahi lampahing gesang. Menawi sedaya punika kaagem kanthi eling lan kawicaksanan, raga badhe dados wahana ngrembakakaken kabecikan.
Kosokwangsulipun, menawi dipuntuntun dening pepenginan ingkang boten prayogi, nawa dwara saged dados marganing kasasaripun manah. Awit saking punika, pangreksan dhateng sangang dwara boten namung pakaryan raga, nanging ugi lampah ngresiki batin saben dinten.

Kasampurnaning gesang boten katemtokaken dening kathahing ingkang dipuntingali, dipunmireng, utawi dipunraosaken, nanging dening kaprigelan ngolah sedaya pengalaman dados kawruh lan kawicaksanan. Cipta ingkang resik, rasa ingkang wening, budi ingkang luhur, saha karsa ingkang becik, punika dhasaring lampah supados janma boten kagulung dening owah-gingsiring donya. Kanthi dhasar punika, raga dados pirantos nglantaraken tuwuhing cetana ingkang saya pepadhang.

Mila, aja ngantos janma kaiket dening raga, awit raga namung pirantos kangge nglampahi gesang. Ingkang prayogi tansah dipunlestantunaken inggih punika beciking lampah, resiking cipta, beninging rasa, luhuring budi, saha santosing karsa. Menawi sedaya punika tansah kauri-uri, saben lawanging raga badhe dados gapura tumuju kasampurnaning panguripan, ngrembakakaken katentreman, katresnan, saha kasalarasan kaliyan sakabehing titah.

Mugi serat punika dados pepadhang tumrap sinten kemawon ingkang ngudi kawruh kasunyatan. Mugi saben lampah tansah katuntun dening kawicaksanan, saben pangraos tansah kasucekaken dening kabecikan, saha saben tumindak tansah ngluhuraken panguripan. Kanthi mekaten, janma saged ngginakaken raga minangka wahana ngrembaka, ngluhur, lan saya nyedhak dhateng Sang Sumber Panguripan, ngantos pungkasanipun ngraih katentreman lan kasampurnaning gesang miturut tatananing kasunyatan.

Raga namung gapura tumrap pengalaman; dene batin ingkang resik dados gapura tumuju pepadhanging panguripan.



Komentar